Okey nasıl oynanır? Gösterge, per, seri ve çifte

2oyun'daki Okey masasında diğer üç koltukta bilgisayar oyuncuları oturuyor, sen yalnızca kendi ıstakanınla uğraşıyorsun. Bu yüzden okeyin nasıl oynandığını öğrenmek için dört kişi toplaman gerekmiyor. Her turda bir taş alır, bir taş verirsin. Bütün taşlar geçerli gruplara oturduğu anda da eli kapatırsın.

Okey

Masa Mobilde oynanır

Okeyde ıstakandaki taşları perlere ve serilere dizer, on beşinci taşı ortaya atarak eli rakiplerinden önce bitirmeye çalışırsın. Bu okey oyunu dört ki...

Oyna

Başlamadan önce dört şeyi oturtman yeterli: gösterge, okey taşı, per ve seri. Bunlar yerine oturunca iş, eli okumaya ve doğru taşı atmaya kalıyor. Oyun sitede masa ve zeka oyunları arasında duruyor ama el dizme mantığıyla kâğıt oyunlarına da epey yakın.

Taşlar, gösterge ve okey taşı

Oyunda 106 taş var. Dört rengin her birinde 1'den 13'e kadar sayılar ikişer kez bulunuyor, bunlara iki sahte okey ekleniyor. Her taşın bir ikizi olduğu için ıstakanda aynı renkten iki 8 görmek normal. Çifteye gitmeyi mümkün kılan da bu.

Dağıtımdan sonra açılan taşa gösterge denir. Okey, göstergenin renginde ve ondan bir büyük sayıdır: gösterge bir rengin 6'sıysa o rengin 7'leri okey olur. Okey her taşın yerine geçer, yani eksik kalan bir per ya da serinin boşluğunu doldurur. Gösterge 13 çıkarsa okey aynı rengin 1'idir.

Sahte okey ise yeni başlayanların en çok karıştırdığı taş. Joker değildir; okey taşının kendisi gibi oynanır. O elde okeyin 7 olduğunu düşün: sahte okey bu durumda aynı renkteki sıradan bir 7 gibi davranır ve yalnızca bir 7'nin girebileceği gruplara girer.

Per, seri ve çift: hangi gruplar geçerli?

Istakandaki taşları üç tür gruba ayırabilirsin. Normal bitişte per ve seri kullanılır, çift ise ayrı bir bitirme yoludur.

• Per: Aynı sayının farklı renklerinden 3 ya da 4 taş. Üç ayrı renkte 9 bir perdir; aynı renkten iki 9 aynı perde yer alamaz.
• Seri: Aynı renkte ardışık en az üç sayı, örneğin 4-5-6 ya da 9-10-11-12. 1 taşı 13'ün arkasına eklenebilir: 11-12-13-1 geçerlidir, 13-1-2 ise geçersizdir.
• Çift: Aynı renk ve sayıdan iki taş. Yedi çift dizersen çifteye gitmiş olursun.

Bitirme anında ıstakanında 15 taş olur. Bunların 14'ü gruplara oturur, sonuncusunu ortaya kapalı atarsın. 3+3+4+4 ya da 3+3+3+5 gibi bölünmeler tutar; tek başına kalan bir taş eli geçersiz kılar.

Çifteye gidersen de 15. taş kapalı atılır, çünkü yedi çift tam 14 taşı karşılar. Okey burada da işini görür: eşi gelmeyen bir taşın yanına koyduğunda o çifti tamamlar.

Okey nasıl oynanır? İlk elin adımları

Her tur aynı sırayla ilerler. Bilgisayar oyuncuları hamlelerini yaptıktan sonra sıra sana geldiğinde şunu izle:

1. Göstergeye bak ve o elin okeyini belirle. Istakanında okey ya da sahte okey varsa yerini aklında tut.
2. Taşları düzenle. Seri diz ve Çift diz düğmeleri ıstakanı senin yerine sıralar; ikisine de basıp hangisinin daha çok grup çıkardığını karşılaştır.
3. Bir taş çek: ya ortadaki desteden ya da solundaki oyuncunun az önce attığı, parlayan taştan.
4. İşine en az yarayan taşı seç ve at.
5. Istakan tamamlandığında Bitir parlar; 15. taşı kapalı atarak eli kapatırsın.

Yerden almakla desteden çekmek arasındaki fark küçük değil. Soldakinin attığı taş açıkta durur, ne aldığını bilerek alırsın. Desteden gelen taş bir sürprizdir ama neyi biriktirdiğini kimseye belli etmez.

Dokunarak ya da klavyeyle: hangi tuş ne yapar?

Taşları dokunarak ya da sürükleyerek yönetebiliyorsun; klavyeyi seçenler için de her hareketin bir kısayolu var.

• Düzenlemek: Taşı sürükle ya da önce taşa, sonra boş bir yuvaya dokun. Klavyede oklarla taş seçer, Shift ile kaydırırsın.
• Çekmek: Ortadaki desteye dokun ya da D'ye bas. Soldaki oyuncunun parlayan taşı için o taşa dokun ya da T'ye bas.
• Atmak: Taşa dokunup At'a bas ya da taşı sağ alttaki atma yerine sürükle. Klavyede Enter seçili taşı atar.
• Bitirmek: Parlayan Bitir düğmesine dokun ya da F'ye bas.

El bitirme ve puan hesabı

Bitir'e bastığında uygulama elini kontrol eder. Bir grup eksik ya da geçersizse bitişi reddeder; kaç taşın bir gruba ya da çifte oturmadığını yazar ve bulduğu grupları gösterir. Birçok masada yanlış bitirmenin bir bedeli olur; burada hangi grubun tutmadığını görür, eli oynamayı sürdürürsün.

Puanlama sade. Masadaki herkes 20 puanla başlar ve biri eli bitirdiğinde diğer üç oyuncu 2'şer puan kaybeder. Son taş olarak okeyi atıp bitirirsen ya da çifteye gidersen bu kayıp ikiye katlanır ve rakipler 4'er puan düşer; ikisi bir arada gelirse kayıp 8 puandır. Göstergenin aynısını tutan oyuncu ilk taşını atmadan önce onu gösterirse diğer oyuncular 1'er puan kaybeder.

Maç 5, 10 ya da 20 el sürer, varsayılan 10 eldir. Bir oyuncunun puanı 0'a inerse maç erken biter; sonunda en yüksek puan kazanır. Çifteyi cazip yapan da bu tablo: kurması zor ama rakiplere iki kat zarar veriyor.

Kahvehane masası ile sitedeki sürümün farkları

Okey kuralları bölgeden bölgeye, hatta masadan masaya değişebilir. Alıştığın masayla karşılaştırırken şu noktaları bil:

• Ek puan kuralları: Ceza ve ödüller, masadan masaya en çok değişen kısım. Arkadaş masasında oynadığın ek kuralları burada varsayma; sitede puan, eli kimin ve nasıl bitirdiğine göre değişiyor.
• 101 okey: El açılıp puan toplanan 101, masada genelde ayrı bir oyun olarak oynanır. Buradaki okeyde amaç, taşların hepsini dizip 15. taşı atarak tek seferde bitirmek.
• Rakipler: Masa yine dört kişilik, ancak karşındaki üç oyuncu bilgisayar.

Masada fark yaratan alışkanlıklar

Okeyi esnek tut

Okeyi ilk fırsatta bir gruba gömme. El şekillenene kadar ayrı tutarsan son anda hangi boşluk açıksa oraya koyarsın. El ortasında okeyi atmak neredeyse her zaman hatadır, çünkü senden sonra oynayan oyuncu onu yerden alabilir. İstisna bitiş anı: diğer 14 taş gruplara oturduysa okeyi 15. taş olarak atıp bitirmek rakiplerin kaybını ikiye katlar.

Sağındaki oyuncuyu besleme

Herkes solundakinin attığı taşı alabildiğine göre, senin attığın taş sağındaki oyuncunun önüne düşer. Onun yerden hangi taşları aldığını izle. Belli bir renkte ya da sayıda biriktiriyorsa o taşları ona verme.

Soldakinin attıklarını oku

Solundaki oyuncunun attığı taşlar neyi biriktirmediğini anlatır. Aynı renkten art arda taş atıyorsa o rengin serisiyle uğraşmıyordur. Yerden sana hangi taşların gelebileceğini buradan tahmin edebilirsin.

Orta sayıları tut, uçları erken bırak

5, 6, 7 gibi sayılar seriye iki yönden bağlanır, pere de girebilir. 1 ve 13'ün bağlanabileceği diziler daha azdır. İki taş arasında kararsız kaldığında bağlantısı az olanı atmak çoğu zaman daha güvenlidir.

Çifteye erken karar ver

El başında dört ya da beş çift görüyorsan Çift diz'e basıp tabloyu gör. Çifte planı yarıda bırakılırsa taşlar ne çifteye ne seriye yeter. Karar verdiysen eşsiz taşları sırayla elden çıkar.

Yeni başlayana el kaybettiren hatalar

• Göstergeye bakmadan dizmek: Okeyi bilmeden düzen kurarsan joker değerindeki taşı sıradan sanıp atabilirsin.
• Sahte okeyle boşluk doldurmaya çalışmak: Bu taş yalnızca okeyin sayısını ve rengini taşır, her gruba girmez.
• Ölü taşı beklemek: Her taştan iki tane var. Beklediğin taşın iki kopyası da atılmışsa el o yoldan bitmez; okeyin yoksa planı değiştir.
• Her işe yarar taşı yerden almak: Çoğu masada açıkta aldığın taş, ne biriktirdiğini diğer oyunculara gösterir.

Okeyden sonra hangi masaya geçilir?

Okeyin geliştiricisi Celalettin Durgaç'ın sitede başka masa oyunları da var. Tavlada 15 pulunu zarla evine getirip rakibinden önce toplamaya çalışırsın. Bilgisayara karşı Kolay ya da Normal seviyede oynayabilir, aynı ekranda bir arkadaşınla da masa açabilirsin.

Dört kişilik düzeni sevdiysen Batak aynı masa hissini kâğıtla veriyor: ihaleye girer, kozu seçer ve söylediğin kadar el toplamaya çalışırsın. Tek rakiple oynanan bir kart oyunu istersen piştide 51, 101 ya da 151 puanlık hedef seçip bilgisayara karşı oynarsın.

İlk elde tek bir şeye odaklan: göstergeden okeyi bul, sonra Seri diz ve Çift diz'e sırayla basıp hangisinin daha az boşta taş bıraktığına bak. Birkaç el sonra bu kararı düğmeye basmadan, ıstakana bakarak vermeye başlarsın.