Tavla nasıl oynanır? Diziliş, kırma, kapı ve mars

Tavlada iki oyuncu 15'er pulunu zarla ters yönlerde dolaştırır ve önce kendi evinde toplamaya çalışır. Tavlanın nasıl oynandığını öğrenmek için birkaç el yeter: pulları başlangıç dizilişine koyar, zarı atar, gelen sayılar kadar ilerlersin. Kazandıran şey yalnızca zar değildir. Hangi pulu oynadığın, nerede kapı kurduğun ve ne zaman risk aldığın sonucu belirler.

Kuralların çekirdeği her masada aynıdır. Açılış gibi küçük ayrıntılar yerden yere değişse de sitedeki sürüm tek bir kural uygular. Bilgisayara karşı ya da yanındaki bir arkadaşınla aynı ekranda oynayabildiğin için öğrenmek için rakip aramana da gerek yok.

Tavla

Masa 2 kişilik Mobilde oynanır

Tavlada 15 pulunu iki zarla tahtanın çevresinde dolaştırıp kendi evine taşır, sonra hepsini rakibinden önce toplamaya çalışırsın. Bu tavla oyununu bil...

Oyna

Tahta, ev ve pulların dizilişi

Tavla tahtası 24 haneden oluşur ve ortadaki çubukla, yani barla ikiye bölünür. Her oyuncunun altı haneden oluşan bir evi vardır. Yolculuk rakibin evinde başlar: pullarını tahtanın çevresinde dolaştırıp kendi evine getirirsin. Rakip aynı yolu ters yönde izlediği için iki tarafın pulları sürekli birbirinin önünden geçer.

Haneleri kendi evinden saymak işini kolaylaştırır: evinin en içteki hanesi 1, rakibin evinin en dibi 24'tür. Standart dizilişte 15 pulun şöyle durur:

• 24. hane: 2 pul, rakibin evinin en dibinde
• 13. hane: 5 pul, rakip tarafındaki dış bölgede
• 8. hane: 3 pul, kendi dış bölgende
• 6. hane: 5 pul, kendi evinde

Rakibin dizilişi bunun ayna görüntüsüdür. Ekranda tahta oyun açıldığında hazır gelir. Yine de bu dört yığını tanımak, açılış hamlelerini anlamanın ilk adımıdır.

Tavlada zar nasıl oynanır?

Oyuna kimin başlayacağı, iki tarafın birer zar atmasıyla belirlenir; zarlar eşit gelirse yeniden atılır. Sitedeki tavlada büyük atan başlar ve ilk hamlesini bu iki zarla oynar. Bazı masalarda başlayan zarları yeniden atar, burada atmaz. Sonrasında her turda iki zar atılır.

İki zarı ayrı ayrı oynarsın. 5-3 geldiyse bir pulu 5, başka bir pulu 3 hane ilerletebilirsin. Aynı pulu önce 5, sonra 3 oynayıp toplam 8 hane de götürebilirsin. Her zar ayrı bir hamle sayıldığı için bu durumda ara durağın da kapı olmaması gerekir.

Çift gelirse, örneğin 4-4, aynı sayıyı dört kez oynarsın. Bu dört hamleyi tek pula verebilir ya da birkaç pula dağıtabilirsin.

Zorunluluk kuralı da var: iki zarı da oynayabiliyorsan ikisini de oynamak zorundasın. Yalnızca biri sığıyorsa büyüğünü oynarsın. Hiç hamlen yoksa tur rakibe geçer.

Kırma, bar ve kapı alma

Kapı: rakibin giremediği hane

Bir hanede aynı renkten iki ya da daha fazla pul varsa orası kapıdır ve rakip o haneye inemez. Kendi kapını kurmak için iki pulu aynı haneye getirmen yeterli. Yan yana dizilen kapılar rakibin önünde bir duvar örer. Altı kapı art arda dizilirse arkadaki pul geçemez, çünkü tek zarla en fazla altı hane gidilebilir.

Açık pul ve kırma

Bir hanede tek başına duran pula açık pul denir. Rakibin pulu o haneye gelirse senin pulunu kırar ve kırılan pul bara gider. Kural iki taraf için de geçerli: rakibin açık pulunun üstüne indiğinde onu geçici olarak oyundan çıkarırsın.

Bardan oyuna girmek

Barda pulun varken başka hiçbir pulunu oynayamazsın; önce onu rakibin evinden oyuna sokman gerekir. Zarın gösterdiği sayı, rakip evinde hangi haneye gireceğini belirler. O hane kapıysa o zarla giremezsin. Rakip evini ne kadar kapattıysa girmek o kadar zorlaşır, bütün giriş haneleri kapalıysa turun boşa gider.

Toplama ve mars: oyun nasıl biter?

15 pulunun hepsi evine girdiğinde toplamaya başlarsın. Yaygın kurala göre zar hangi sayıyı gösteriyorsa o hanedeki bir pulu tahtadan çıkarırsın: 4 geldiyse 4. haneden. O hanede pul yoksa zarı daha yüksek hanedeki bir pulla ev içinde oynarsın. Daha yüksek hanelerde pul kalmadıysa en yüksek hanendeki pulu çıkarırsın: 6 geldiğinde en arkadaki pulun 4. hanedeyse onu toplarsın.

Toplama sürerken rakip açık bıraktığın bir pulu kırarsa işler değişir. O pul bara gider ve rakibin evinden yeniden girip bütün yolu dolaşarak eve dönmedikçe toplamaya devam edemezsin.

Pullarını önce toplayan oyunu kazanır. Rakip tek pul bile toplayamadan sen bitirirsen mars yaparsın ve oyun çifte sayılır. Bu yüzden önde olduğun bir oyunda rakibin pullarını geride tutmak, bazen hızlı bitirmekten daha değerlidir.

Sitedeki tavlada kontroller ve yardımcılar

Ekranda her tur aynı akışla ilerler. Dokunmatik ekranda şöyle oynarsın:

1. Zar at düğmesine bas.
2. Oynayabileceğin pullar parlar; birine dokun. Seçimi kaldırmak için aynı pula yeniden dokun.
3. Vurgulanan hanelerden birine dokun ya da pulu oraya sürükle.
4. Yanlış bir adım attıysan Geri al'a bas; son adım geri alınır.
5. Bütün zarları oynadığında Onayla'ya bas. Hamlen yoksa Pas geç'i kullan.

Klavye kısayolları

Klavyede R zar atar. Ok tuşlarıyla pulu ve hedef haneyi seçip Enter ile oynarsın. Pulu seçtikten sonra 1-6 arası bir rakama basarsan o pul o zarla oynanır. İki zar arasında hızlı seçim yapmanın en kısa yolu budur. U geri alır, N yeni oyun açar.

Öğrenirken işine yarayacak üç ayrıntı

İki tarafın pip sayısı ekranda görünür. Pip, bütün pulları toplamak için gereken toplam hane sayısıdır; kimin önde olduğunu tek bakışta anlarsın. Rakibin son hamlesi tahtada işaretli kalır, böylece bilgisayarın ne yaptığını kaçırmazsın. Turu onaylayana kadar her hamleyi geri alabildiğin için farklı seçenekleri tahtada deneyip en mantıklısını seçebilirsin.

İlk oyununda izleyeceğin beş adım

Başlangıçta bilgisayara karşı Kolay seviyeyi seç, kurallar oturunca Normal'e geç.

1. Açılışta kapı kurmaya bak. Yaygın açılışlarda 3-1 ile 8. ve 6. hanelerden birer pulu 5. haneye getirip kapı yaparsın. 4-2 ile aynı hanelerden 4. haneye kapı kurulur. 6-1'de 13. ve 8. haneden birer pulu 7. haneye taşımak da sık görülen bir hamledir.
2. Kapılarını yan yana diz. Arada boşluk bırakmayan kapılar rakibin geçişini zorlaştırır ve kırdığın pulun geri dönüşünü yavaşlatır.
3. Açık pulu menzilden uzak tut. Rakip pula altı haneden yakın duran açık pul tek zarla vurulabilir. Mecbursan açığı daha uzağa bırak.
4. Pip sayısına göre karar ver. Öndeysen pulları güvenle eve taşıyıp yarışa dön. Gerideysen arka pullarını erken kaçırma, kırma fırsatı bekle.
5. Toplarken açık bırakma. Rakibin hâlâ arkada pulu varsa evindeki hanelerde tek pul kalmamasına dikkat et.

Yeni başlayanların sık yaptığı hatalar

• Bir haneye fazla pul yığmak. Altı yedi pulun aynı hanede durması diğer haneleri boş bırakır ve kapı kurabileceğin pul sayısı azalır.
• Arka pulları unutmak. 24. hanedeki iki pul çok uzun süre orada kalırsa rakip evini kapatıp onları hapseder.
• Her fırsatta kırmak. Kırmak cazip görünür, ama kıran pul açıkta kalıyorsa karşı vuruşa davetiye çıkarırsın. Kırmadan önce pulun nerede duracağına bak.
• Onayla'ya aceleyle basmak. Onayladıktan sonra o tur için geri dönüş yok. Emin değilsen alternatifi Geri al ile tahtada dene.
• Mars riskini görmemek. Kaybettiğin bir oyunda en az bir pul toplamak, oyunun çifte sayılmasını önler.

Tavladan sonra deneyebileceğin masa oyunları

Zarın işe karıştığı tavladan sonra farklı bir tahtaya geçmek istersen, aynı geliştiricinin, Celalettin Durgaç'ın sitedeki masa oyunlarından şu üçüyle devam edebilirsin:

• Okey: Istakandaki taşları per ve serilere dizip eli bitirmeye çalışırsın, masada sana karşı üç bilgisayar oyuncusu oturur.
• Mangala: Altı kuyudaki taşları dağıtıp hazinende daha çok taş biriktirirsin. Zar yok, her şey hesaba dayanır.
• Dama: Türk damasında taşlar çapraz değil düz gider ve alma zorunludur. Son sıraya ulaşan taş uçan damaya dönüşür.

Zarlı ve zarsız diğer tahtalar Masa ve Zeka Oyunları kategorisinde, aynı ekranda iki kişiyle oynananlar ise 2 Kişilik Oyunlar sayfasında. Tavlada ilk 3-1'in geldiğinde 8. ve 6. hanelerden birer pulla 5. haneye kapını kurmayı dene.