Mangala nasıl oynanır: 48 taş, hazine ve boş kuyu

Mangala tahtasında iki sıra hâlinde on iki kuyu ve iki hazine bulunur. Oyun, her kuyuda dört olmak üzere toplam 48 taşla başlar. Akıl ve zekâ oyunları dersinden tanıdığın bu oyunu tarayıcıda Mangala sayfasından açabilirsin. Zar da kart da yok, her hamlenin sonucu taş sayarak önceden bilinebiliyor. Bu yüzden mangala tam anlamıyla bir strateji oyunu: kazanmak hesaba bağlı.

Mangala yöreden yöreye küçük farklarla oynanır, derste öğrendiğin bir ayrıntı burada farklı işleyebilir. Özellikle tek taşlı kuyuya ve oyun sonu kuralına dikkat et. İkisi de hesabı doğrudan değiştirir.

Mangala

Masa 2 kişilik Mobilde oynanır

Mangala'da kuyulardaki taşları sırayla dağıtır, oyun bittiğinde hazinende rakibinden daha çok taş biriktirmeye çalışırsın. Bu iki kişilik strateji oyu...

Oyna

Tahta, hazine ve oyun ayarları

Her oyuncunun önünde altı kuyu, sağında da bir hazine var. Kuyular taşların dolaştığı yer, hazine ise kazandığın taşların biriktiği haznedir. Oyun bittiğinde kazananı hazinedeki taşlar belirler.

Oyuna başlamadan rakibini seçersin: bilgisayar ya da aynı cihazda bir arkadaşın. İlk hamleyi kimin yapacağını da bu aşamada belirlersin. Dağıtma hızı yavaş, normal, hızlı ya da anında olabilir. Kuralları yeni öğreniyorsan yavaş hızda taşların hangi kuyuya düştüğünü tek tek izleyebilirsin.

Taşlar nasıl dağıtılır?

Sıran geldiğinde yalnızca kendi kuyularından birini seçebilirsin. Seçtiğin kuyudaki bütün taşları alır ve şu sırayla bırakırsın:

1. İlk taş, taşları aldığın kuyuya geri konur.
2. Kalan taşlar saat yönünün tersine, her kuyuya birer tane olacak şekilde ilerler.
3. Yol kendi hazinenden geçiyorsa oraya da bir taş bırakırsın.
4. Rakibin hazinesine taş konmaz; sıra oraya gelince atlar, bir sonraki kuyudan devam edersin.

Tek istisna tek taşlı kuyudur. Kuyuda yalnızca bir taş varsa o taş yerinde kalmaz, doğrudan yandaki kuyuya geçer. İlk taşın geri konması ise sayımı değiştirir. Dört taşlı bir kuyu, son taşını dört değil üç kuyu ileriye bırakır.

Mangalada taş nasıl alınır?

Taş kazanmanın bütün yolları son taşın düştüğü yere bağlı. Yoldaki ara taşlar yalnızca kuyulardaki sayıları değiştirir.

Son taş hazinede: bir hamle daha

Son taş kendi hazinene düşerse sıra sende kalır ve bir kez daha oynarsın. Ek hamle de hazinede biterse kural yeniden işler. Böylece arka arkaya birkaç hamle yapman mümkün.

Rakibin kuyusunu çift sayıya çıkarmak

Son taş rakibin kuyularından birine düşer ve oradaki taş sayısını çift yaparsa o kuyudaki bütün taşlar hazinene geçer. Üç taşlı bir kuyuya son taşı bırakırsan dört taşı birden alırsın. Dört taşlı kuyuda ise sayı beşe çıkar ve bir şey kazanmazsın. Boş bir rakip kuyusu da tek taşa çıktığı için kazandırmaz.

Kendi boş kuyuna düşmek

Son taş kendi tarafındaki boş bir kuyuya düşerse karşısındaki rakip kuyusuna bakılır. Orada taş varsa hem senin son taşın hem karşıdaki taşların hepsi hazinene gider. Karşı kuyu da boşsa bu hamleden kazanç çıkmaz.

Oyun ne zaman biter?

Taraflardan birinin altı kuyusu da boşaldığında oyun biter. Kuyuları ilk boşalan oyuncu, rakibin tarafında kalan taşların hepsini de alır. Ardından hazineler sayılır. Daha çok taşı olan kazanır, eşitlikte oyun berabere biter.

Bu kural oyun sonunu tersine çevirebilir. Kendi tarafını boşaltmak kayıp gibi görünse de rakibin kuyularında çok taş varsa en kârlı hamle olabilir.

Tuşlar ve dokunmatik kontroller

Sıran geldiğinde oynayabileceğin kuyular parlar, birine dokunman yeterli. Dağıtma sürerken tahtaya bir kez daha dokunursan animasyon atlanır. Bilgisayarda fareyi bir kuyunun üzerine getirdiğinde son taşın düşeceği yer işaretlenir. Böylece sayımını hamleden önce kontrol edebilirsin.

• 1–6: Kuyuyu soldan sayarak oynar. 1 en soldaki, 6 hazinenin yanındaki kuyudur.
• Sol ok, Sağ ok ve Enter: Klavyeyle kuyu seçip oynamanın diğer yolu.
• U: Son hamleni geri alır.
• N: Yeni oyun açar.
• S: Dağıtma animasyonunu atlar.

Ekranda U'nun karşılığı olan bir Geri al düğmesi ve dağıtma hızını değiştiren bir hız düğmesi de var.

Hamle seçerken neye bakmalı?

Hazinede biten kuyuyu bul

İlk taş geri konduğu için hangi kuyunun hazinede biteceğini taş sayısından hesaplayabilirsin. Kuyunun soldan sırası ile içindeki taş sayısı toplanınca 8 ediyorsa son taş hazineye düşer:

• 6. kuyuda 2 taş (tek taş kuralı sayesinde 1 taş da olur)
• 5. kuyuda 3 taş
• 4. kuyuda 4 taş
• 3. kuyuda 5 taş
• 2. kuyuda 6 taş
• 1. kuyuda 7 taş

Başlangıçta her kuyuda dört taş olduğu için açılışta soldan dördüncü kuyu sana hemen ikinci bir hamle kazandırır; klavyede 4 tuşu. Çok taş birikmiş kuyular tahtayı dolaşır. Rakibin hazinesi atlandığı için tam tur 13 adım sürer. Bu yüzden sırası ile taş sayısının toplamı 21 eden bir kuyu da tur atıp hazinende biter.

Kuyularında tek sayı bırakma

Rakibin son taşı senin kuyuna düşüp sayıyı çifte çıkarırsa o kuyuyu kaybedersin. Tehlike bu yüzden 1, 3 ya da 5 taşlı kuyularındadır, özellikle rakibin ulaşabileceği mesafedeyseler. Dağıtma geçtiği her kuyuya bir taş eklediği için tek ve çift sayılar her hamlede yer değiştirir. Hamleden sonra kendi tarafında hangi kuyuların teke döneceğine de bak.

Boş kuyuyu tuzağa çevir

Kendi tarafında boş bir kuyun varsa karşısındaki rakip kuyusunu kontrol et. Orası doluysa son taşını o boş kuyuya düşürecek hamleyi ara. Tek taşlı kuyular bunun için birebirdir. Taş yandaki kuyuya geçtiği için hemen sağdaki kuyu boşsa karşıdaki taşları tek hamlede toplarsın. Aynı tuzak sana da kurulabilir, bu yüzden rakibin boş kuyusunun karşısında taş yığma.

Oyun sonunu önceden hesapla

Kuyular azalmaya başlayınca iki tarafın taşlarını da say. Rakibin tarafında çok taş varken senin kuyuların neredeyse boşsa, tarafını ilk boşaltan olmak o taşları sana getirir. Rakibin kuyuları tükenmek üzereyken ise kendi tarafında taş biriktirme. Oyun bittiği anda o taşlar rakibin hazinesine gider.

Bilgisayara karşı ilk oyununda ilk hamleyi kendine ver ve 4 tuşuyla soldan dördüncü kuyudan başla. Kazandığın ek hamlede fareyi kuyuların üzerinde gezdir; son taşın hazinene, çift yapacağın bir rakip kuyusuna ya da kendi boş kuyuna düştüğü hamleyi seç.

Oyunun kökeni ve bölgesel kural farkları için Vikipedi'deki Mangala maddesine göz atabilirsin.